روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
24 آذر 1395  |  یادداشت  |  کد خبر: 23546
0
0
مهدی مطهرنیا
برجام بازی دربی پایتخت نیست
برجام در ساختار قدرت و نظام جمهوری اسلامی ایران پذیرفته شده است، یعنی کل ساختار سیاسی ایران پای فرایند برجام قرار گرفته است. مقام معظم رهبری در ایران دارای قدرت برتر در سیاست خارجی هستند و بنا به فرمایش خود ایشان، اگر کوچک‌ترین انحرافی در ارتباط با مسائل موجود جمهوری اسلامی و انقلاب اسلامی ایران رخ دهد، ایشان بدون هیچ واهمه‌ای با شجاعت تمام در برابر آن می‌ایستند. بنابه فرمایش خود ایشان اگرچه در جزئیات بلکه در اصل پذیرش برجام این نظام جمهوری اسلامی ایران است که برجام را پذیرفته است.
این سخن صحیح است که به آمریکا همچون هیچ کشور و پایتختی در جهان نمی‌توان اعتماد کرد. در سیاست ستون فقرات هر نوع رفتار سیاسی و کنش بین‌المللی نگرش منفی نسبت به بازیگران و کنش‌گران دیگر است؛ این جمله معروف وجود دارد که همه چیز بد است، مگر خلاف آن ثابت شود. لذا این نکته که بگوییم به آمریکا بدبین هستیم و به وعده‌های این کشور نمی‌توان اعتماد کرد نه تنها درباره واشنگتن بلکه در باب مسکو، پکن، دهلی‌نو و همه پایتخت‌های کشورهای جهان صادق است. این گزاره‌ای است که نمی‌توان آن را نادرست پنداشت.
بنابراین باید این نکته را متذکر شویم که آیا برجام یک انتخاب بود یا یک اجبار؟ اگر انتخاب بود این انتخاب را حسن روحانی انجام داد و کل ساختار حکومت و این شورای امنیت بود که پارادایم‌ها، دکترین‌ها، سیاست‌های کلان و حتی استراتژی ناظر بر مذاکرات را طراحی و سپس حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور و ظریف به عنوان وزیر خارجه آن را پیاده می‌کردند. آقای روحانی همچنین نماینده مقام معظم رهبری در شورای امنیت ملی کشور در زمان مذاکرات بودند. لذا برجام هرچه هست محصول دست‌پخت ساختار قدرت در ایران است.
برجام یک انتخاب نبود، بلکه یک اجبار بود، همانگونه که برای واشنگتن‌دی‌سی نیز برجام یک انتخاب نبود، بلکه یک الزام بود. ایالات متحده آمریکا به‌زعم خود یا باید به تهران یورش می‌برد یا باید می‌پذیرفت ایران یک قدرت منطقه‌ای بزرگ است و حقانیت ایران در نظم منطقه‌ای را برای ایران قائل باشد. وگرنه باید از این الزام به سوی اجباری در رودر رویی با تهران وارد شود. این دیر زمانی طول نخواهد انجامید.
نکته دیگر آن است که دولت روحانی دچار ذوق‌زدگی از برجام شد. نگارنده پیش‌تر این نکته را متذکر شده است که هنوز دوران پسابرجام شروع نشده است. استفاده از ادبیات پسابرجام توسط کنش‌گران دولتی در ایران پس از توافق جایگاه ویژه‌ای داشت. ما نباید فراموش کنیم در دوران درون‌برجامی هستیم.
دوران پیشابرجام در دولت آقای احمدی‌نژاد شروع شد، زمانی که آقای جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی بودند و به اذن رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران مذاکرات پشت پرده با ایالات متحده آمریکا در جهت حل و فصل پرونده هسته‌ای آغاز شد. این را مقام معظم رهبری خود در سخنرانی خویش بیان فرموده‌اند. لذا با کدگذاری نرمش قهرمانانه بعد از کمپین انتخاباتی حسن روحانی بود که مذاکرات از پشت پرده در زمان ریاست جمهوری روحانی به روی سن آمد و از آن پس قرار شد به جای دبیر شورای عالی امنیت ملی جهت اعتبار نظام حکومتی، وزیر امور خارجه به عنوان رئیس تیم مذاکره‌کننده با غرب وارد شود. لذا شخصیتی به نام ظریف یعنی برجسته‌ترین دیپلمات تاریخ سیاست حیات سیاست خارجی ایران – حتی قبل از انقلاب- به وزارت امور خارجه رسید تا این ماموریت را انجام دهد.
امروز که این ماموریت انجام شده است و برجام توانسته از لبه خطر به کنار کشیده شود، باز این لبه خطر توسط بعضی از عناصر فراموش می‌شود. این افراد همچنین فراموش کرده‌اند که لبه‌های خطر فراوان‌تری می‌تواند پیش روی نظام جمهوری اسلامی باشد. لذا برجام یک سند حکومتی است و پذیرش یا عدم پذیرش برجام و بد یا خوب بودن آن باید مورد نقد و بررسی قرار بگیرد و همه جریانات سیاسی باید از زوایای مختلف به آن نگاه کنند، اما فراموش نکنند که برجام یک سند حزبی و جناحی نیست که به واسطه برجام بتوان رئیس جمهور شد یا رئیس جمهوری را از کاخ ریاست جمهوری پایین کشید. این نکته باید مورد توجه قرار گیرد که برجام یا پرونده‌هایی مانند آن پرونده‌هایی ملی هستند، بازی دربی پایتخت بین تیم‌های قرمز و آبی نیست که لشکرکشی حزبی و جناحی درباره آن صورت پذیرد. باید این نوع پرونده‌ها به متخصصان در شورای امنیت و متخصصان در زیرمجموعه‌های آن کشیده شود. اخبار و اطلاعات موجود در آن تا زمانی که سری است و در حوزه امنیت ملی کشور قرار دارد سری بماند و در اولین لحظه‌ای که می‌توان فارغ از نگرش‌های امنیتی و ممانعت‌های امنیتی اطلاعات آن را به بیرون درز کرد، آنها باید به گوش ملت به عنوان ولی‌نعمتان حکومت برسد. همانگونه که امام(ره) فرمودند ملت ولی‌نعمتند، این ولی‌نعمتان باید از تمام مذاکرات در زمانی که مقوله امنیتی برای کشور ندارد، آگاه شوند. شاید روزی مذاکراتی که آقای جلیلی در ارتباط با پرونده هسته‌ای داشته‌اند منتشر شود. تا آن روز باید منتظر ماند ببینیم ریز مذاکرات چه بوده است و آن روز ببینیم درباره ظریف، جلیلی، لاریجانی و روحانی به عنوان مذاکره‌کنندگان ارشد در پرونده هسته‌ای چه قضاوتی خواهند داشت.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه