روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
11 مهر 1395  |  جامعه  |  کد خبر: 19631
0
0
نگاه همدلی به وضعیت سالمندان ایران و وعده‌های مسئولان؛
سالمندآزاری در کشوری که در سراشیب پیری قرارگرفته است
همدلی- هفته سالمند با شعار «نه علیه هرگونه تبعیض سنی» در کشور ما برگزار شد .زمانی اندک که مقرر شد به اموری نظیر رفاه اجتماعی و محیط توانمند ساز، استقلال، فعالیت و نشاط سالمند، همبستگی سالمند در بستر خانواده، ایجاد سبک زندگی سالم برای سالمند ، توجه به حقوق شهروندی و قانون در مورد سالمندان و نیز ارزش‌های فرهنگی، دینی و تکریم منزلت آنان رسیدگی شود ضمن آن‌که عدم تبعیض سنی در مورد آن‌ها هم لحاظ شود.گلایه سالمندان از وضعیت زندگی و نوع معیشت تمام‌نشدنی است و به نظر می‌رسد به تغییر دولت یا سیاست‌های اجرایی در مورد آن‌ها ارتباطی پیدا نمی‌کند؛ نهادهای مرتبط با امور این قشر از جامعه نظیر سارمان بهزیستی یا تامین اجتماعی و... هرازچندگاهی و همزمان با اوج‌گرفتن شکایات آن‌ها، در مورد حق و حقوق‌ سالمندان و وظایف خود و کارهایی که در این زمینه صورت‌گرفته، نظراتی را ارائه می‌دهند.در بیان گوشه‌ای از نیازهای سالمندان همین بس که نایب رئیس هیات مدیره تامین اجتماعی، یه رسانه‌ها گفته بود:«35درصد فاقدبیمه بازنشستگی هستند» و این‌که «برنامه ششم توسعه درباره صندوق‌های بازنشستگی سکوت کرده است.»علی حیدری، گفته بود: «بازنشستگان از همه عناوین خدمات بیمه‌ای به طور کامل برخوردار نمی‌شون و ما در زمینه خدمات به بازنستگان ضعف داریم و بخشی از آن ناشی از اثرات اقتصادی مثل رکود، تورم‌های چند رقمی و دو مرحله تعدیل پایه پولی در دولت قبلی است بخش دیگری هم ناشی از مشکلات مالی صندوق‌هاست.» به گفته نایب رئیس هیات مدیره تامین اجتماعی، «در حوزه درمان نیز یکی از مشکلاتی که با آن مواجهیم به دلیل رشد هزینه‌های درمان نسبت به رشد عمومی سایر قیمت‌ها است و این هزینه‌ها در سنین بالا برای افراد بازنشسته بیشتر از افراد جوان است که این خود موجب مشکلات مختلف برای این قشر است».از سوی دیگر گفته می‌شود که جمعیت ایران در حال پیرشدن است؛ تحقیقات نشان می‌دهد جهان به سمت پیرشدن حرکت می‌کند و در این میان «ایران» رتبه سوم زودتر پیرشدن را به خود اختصاص داده است؛ کارشناسان در شرایطی نسبت به سونامی خاموش سالمندی به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه هشدار می‌دهند که بر اساس آمارهای سال 90 بیش از هشت درصد جمعیت ایرانی‌ها یعنی حدود هفت میلیون نفر را سالمندان تشکیل می‌دهند و پیش‌بینی می‌شود جمعیت سالمندان کشور تا سال 2050 به25 میلیون نفر افزایش یابد؛ جمعیتی که بی‌تردید الزامات خاص خود را می‌طلبند. با این احتساب، مشکل، دوچندان می‌شود؛ وجود و رشد مشکلات زندگی سالمندان و پابرجایی آن‌ها و پیرشدن جمعیت کشور.
قول‌های مقام‌های مسئول به سالمندان
اما اولین جلسه کمیته سالمندان ذیل شورای عالی رفاه سالمندی با ارائه مصوبات جدیدی در حوزه رفاه و سلامت سالمندان برگزار شد.علی ربیعی وزیر رفاه در حاشیه این جلسه اظهار کرد: ما در سال‌های آینده مسئله سالمندی را پیش رو خواهیم داشت که باید بیش از گذشته به آن توجه کنیم. طبق آمارها در حال حاضر 9.1 درصد جمعیت معادل 7 میلیون و 500 هزار نفر از افراد کشور سالمند هستند. این رقم در سال 1400 به 12 درصد و در سال 1430 به 25 درصد می‌رسد به همین خاطر جامعه، مبلمان شهری، نظام درمانی و ... باید آمادگی آن را داشته باشند.او افزود: ما گزارش‌های زیادی را از کنار خیابان گذاشتن و سالمند آزاری داشته‌ایم. به همین دلیل باید آمادگی روانی زندگی سالمندی مورد توجه قرار گیرد. امروز سازمان بهزیستی مکلف شد که دبیرخانه کمیته سالمندان را تشکیل و مصوبات آن را به تصویب برساند.به گفته وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی، در سال‌های آینده با سالمندانی با سواد و امید به زندگی بیشتر روبه‌رو خواهیم شد.ربیعی در ادامه سخنان خود با بیان اینکه باید هر گروه از سالمندان جوان، میانه و پیر ساز و کارهای خاص خود را داشته باشند ادامه داد: امروز کشور با بحث زنانه شدن سالمندی روبرو است. در حال حاضر به ازای هر 100 سالمند مرد، 107 سالمند زن وجود دارد. این رقم در استان‌های کم برخوردار بالاتر است. در عین حال سالمندان زن تنها در ایران سه برابر مردان سالمند تنها هستند.ربیعی همچنین اضافه کرد: یکی از مصوبات امروز این کمیته در خصوص گسترش خانه‌های امید در مراکز استان‌ها و شهرهای بزرگ بود. همچنین قرار شد که وزارت کشور طرح کارت منزلت شهرداری تهران را به تمام کشور تعمیم دهد. همچنین ما تدابیری را برای سفرهای سالمندی و تخفیف برخی هتل‌ها را مد نظر قرار دادیم.وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی به یکی دیگر از مصوبات این کمیته در خصوص آموزش بازنشستگان نیز اشاره کرد و گفت: طبق این مصوبه که از سوی صندوق بازنشستگی پیشنهاد شده است آموزش‌هایی به کارمندان پنج سال پیش از بازنشستگی آنها در قالب پودمانی ارائه خواهد شد. متون این آموزش‌ها از سوی دو دانشگاه تهران و شهید بهشتی تدوین شده و می‌توان آن را آمادگی ورود به دوران سالمندی دانست.ربیعی همچنین از تصویب خطوط مشاوره حقوقی و روانشناسی در سازمان بهزیستی برای سالمندان خبر داد و افزود: گروه سوم آموزش‌هایی که مد نظر ما قرار داده شد پیشگیرانه است که باید از سوی رسانه‌ها دنبال شود.وی ادامه داد: جهت گیری دولت در زمینه آموزش افراد بی سواد میانسال جمعیت کمتر از 50 سال با استفاده از سازمان نهضت سوادآموزی بوده است نشان می دهد که اگر افراد بالای این سن نیز توانایی خواندن و نوشتن را پیدا کنند وضعیت بهتری خواهند داشت.ربیعی ضمن اشاره به راه اندازی کانون‌های بازنشستگی از سوی وزارت رفاه، از راه اندازی بنیاد فرزانگان در 13 استان کشور یاد کرد و گفت: طبق موافقت رئیس جمهور قرار شد که این سمن‌ها در تصمیم‌گیری‌های مربوط به حوزه خود در استانداری‌های کشور فعالیت کنند و به همراه کانون‌های بازنشستگی خدمات خود را در استان‌ها پیگیری کنند.رئیس سازمان بهزیستی، هم همزمان با «روز سالمند» از حمایت‌های اجتماعی دوران سالمندی و گسترش آن‌ها خبر می‌دهد؛ انوشیروان محسنی بندپی که در برنامه پیاده روی بزرگ اعضای کانون‌های سالمندی شهر تهران حضور می‌یابد، می‌گوید: «به برکت اقدامات اثربخش نظام سلامت امروز امید به زندگی در کشور به بالای 70 سال رسیده است به همین دلیل ما با پدیده سالمندی رو به رو شده‌ایم. در سال 1335 نرخ این گروه سنی، سه درصد بود اما در سال 90 به بیش از 8.9 درصد و در سال 94 به حدود 9.1 درصد رسید.»رئیس سازمان بهزیستی، معتقد است که «در دولت تدبیر و امید برای بهره‌برداری بهتر از دوران سالمندی با همکاری وزارت بهداشت و بهزیستی در برنامه ششم توسعه، برنامه‌هایی در راستای گسترش بنیاد فرزانگان، حمایت‌های اجتماعی و همچنین استفاده از ظرفیت‌های آنان انجام شده است.»او همچنین از همکاری سازمان بهزیستی با معاونت زنان ریاست جمهوری در راستای گسترش بنیاد فرزانگان اشاره می‌کند و می‌گوید: «در حال حاضر جمعیتی 45 هزار نفری زنان را به عنوان پایلوت این برنامه در نظر گرفته‌ایم که قرار است طی آن بر سبک زندگی سالم، تغذیه، ورزش و ... تمرکز شود.»اما وزیر بهداشت دیدار عیدانه رییس جمهور با سالمندان و معلولین مرکز خیریه کامرانی شهر قدس از تدوین سند ملی سلامت سالمندان خبر می‌دهد؛ حسن هاشمی در حاشیه برنامه پیاده روی بزرگ اعضای کانون‌های سالمندی شهر تهران که به مناسبت روز جهانی سالمند برگزار شد، گفته است: «باید تلاش کنیم که آن‌ها زندگی راحتی را پشت سر بگذارند. دولت و شهرداری‌ها نیز باید محل‌هایی را برای رفت و آمد راحت‌تر آنها و توانبخشی اختصاص دهد که آن‌ها سال‌های پایانی عمر را با درد کمتری پشت سر بگذارند.»او می‌افزاید: «مهم‌ترین نیاز جمعیت سالمند کشور بیمه است که اگر خوب باشد سرمایه‌گذاری در این حوزه اتفاق می‌افتد. بیمارستان، پزشک و پرستاران که برای این دوره مهم‌تر از پزشکان هستند بخشی از این سرمایه‌گذاری هستند.»وزیر بهداشت در ادامه به تدوین سند ملی سلامت سالمندان نیز اشاره و تصریح می‌کند: «این سند تدوین شده و امیدواریم مورد اقبال قرار گیرد. سالمندان تا زمانی که جوان بودند کشور به آنها احتیاج داشت و امروز باید مورد تکریم و احترام قرار گیرند بخشی از این وظیفه مربوط به مسئولین و بخشی از آن مربوط به فرزندان و وابستگان آن‌ها است.»
ورود به سراشیبی تند سالمندی
دکتر سیدحسن موسوی چلک، رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران نیز با تاکید بر اینکه جمعیت کشور با شیب تندی به سمت پیری می رود، می گوید: این موضوع با بالا رفتن سن امید به زندگی در کشور که نشان از موفقیت در حوزه بهداشت و درمان است و میانگین آن 74سال اعلام شده است خود را بیشتر نشان می دهد.او با اشاره به کاهش باروری و افزایش سن امید به زندگی ادامه می دهد: طبیعتا در چنین شرایطی بدون مدیریت هوشمندانه نمی توان برای حرکت جمعیت به سمت پیری برنامه ریزی درستی داشت.
10 هزار سالمند مجهول الهویه داریم
موسوی چلک به آمار رجوع می کند و می گوید: .وی اضافه می کند : هرچند که طبق اعلام سازمان بهزیستی این ارقام بالا نیست اما شیب واگذاری و رهاشدگی بالاست و این نشانه هایی است که مدیریت اجتماعی را به تامل وا می دارد تا نگاه ویژه ای به موضوع سالمندی داشته باشد،این در شرایطی است که ما با ضعف اخلاق اجتماعی در جامعه مواجه هستیم و آثار آن نیز کاملا مشهود است.
سالمندان چندبرابر محروم سیستان و بلوچستان !
علی کرد، نماینده سیستان و بلوچستان در مجلس شورای اسلامی وعضو کمیسیون اجتماعی در رابطه با رفاهیات سالمندان در گفت‌وگو با همدلی، سالمندان را قشر عظیم و پرارزش جامعه اسلامی نام می‌گذارد و می‌گوید که «در صحبت از سالمندان باید این نکته را از نظر دور نکنیم که ما همگی روزی سالمند خواهیم شد و این سوال برای ما پیش بیاید که روزی که سالمند شدیم، چه نیازهایی خواهیم داشت؟ چه انتظاراتی خواهیم داشت؟»این نماینده مجلس به آن‌چه امروزه در حوزه سالمندان در کشور اجرا می‌شود، به سازمان‌ها و نهادهای برنامه‌ریز در این زمینه اشاره می‌کند که «فعالیت‌هایشان مفید است اما به هیچ‌وجه مطلوب نیست»؛ ضمن این‌که از ارائه خدمات به این قشر تاثیرگذار و البته نیازمند که روزگاری امید خانواده‌ها بوده‌اند، تشکر و تقدیر می‌کند.
کُرد، درتوصیف سالمندان مثالی می‌آورد و می‌گوید:«همان‌طور که یک کودک نیازمند ملزومات ضروری است که از سوی والدینش تامین می‌شود- و این والدین هستند که هرچه در توان دارند برای کودک انجام می‌دهد- سالمندان هم نیازهای ضروری دارند که به هیچ‌وجه، به تنهایی قادر به تامین آن نیازها نیستند؛ همان اندازه که والدین مراقب کودکان خود هستند ما هم باید مراقب سالمندان باشیم و برای زندگی آن‌ها برنامه‌ریزی کنیم.»با همه این‌ها ‌عضو کمیسیون اجتماعی مجلس به این نکته اشاره می‌کند که در گوشه و کنار ایران شاهد تضییع حقوق سالمندان هستیم و مشکلاتی که برای آن‌ها به وجود می‌آید؛ «بنابراین مسئولان، مخصوصا نمایندگان کمیسیون اجتماعی مجلس در قبال آن‌ها وظایف خطیری بر عهده دارند که برنامه‌ها و طرح‌هایی را ارائه دهند تا سالمندان از حالتی که اکنون به آن دچار هستند، به بهبودی نسبی در وضع معیشتی‌شان و نوعی آرامش خاطر برسند.»اما این نماینده مجلس پیشنهاداتی برای بهبود حال و وضعیت سالمندان ارائه می‌دهد و می‌گوید:«باید قوانینی تنظیم شود و برنامه‌ها و طرح‌هایی در نظرگرفته شوند که بهبود وضعیتی معیشتی سالمندان در نظرگرفته شود و منجر به آرامش خاطر آن‌ها شود؛ باید مواردی مثل«حق‌ازحمه» یا «حق نگهداری» برای آن‌ها در نظرگرفته شود و در کل باید طرحی ریخته شود که برای هر سالمند، یک پرستار تمام‌وقت در نظر گرفته شود و این پرستار هم با توجه به قوانین کار مورد حمایت مالی قرار بگیرد.
از سوی دیگر اگر فرزندان یا نزدیکان سالمندان از آن‌ها نگهداری می‌کنند، به اندازه یک پرستار به آن‌ها حق و حقوقی برای پرستاری داده شود.»او به بحث بهداشت و درمان هم اشاره می‌کند و این‌که باید اعتباراتی ماهانه برای این موارد به سالمندان تعلق بگیرد و این‌که: «برخی بیمارستان‌ها باید تخصیصاتی را برای مداوا و پرستاری و بستری سالمندان لحاظ کنند.»کُرد، می‌گوید که «باید در مورد سالمندان، کلیاتی را طوری تعریف کنیم که این‌گونه نباشد که بگوییم این برنامه‌ها بار مالی سنگینی برای دولت و وزارتخانه‌ها و سالمندان دارد؛ سالمندان بر گردن ما حق دارند؛ کمترین کار این است که حداقل‌ها را برای این قشر مظلوم و بی‌دفاع تامین کنیم؛ دولت جمهوری اسلامی باید در این زمینه تلاش و پیگیری کند و برای مصوبات مربوطه اعتبارات لازم را در نظر بگیرد و حداقل ردیفی از اعتبارات را به این کار اختصاص دهد.»اما نماینده مردم سیستان و بلوچستان به وضعیت سالمندان در این استان هم اشاره‌ای می‌کند و می‌گوید:« اکثر سالمندان استان از خانواده‌های مستضعف و کم‌درآمد هستند؛ این‌جا فاصله روستاها تا مراکز خدماتی شهرها دور است و برای رساندن بیماران علی‌الخصوص سالمندان، به مراکز درمانی، مشکلات عدیده‌ای وجود دارد.باید اعتباراتی برای مراقبت و نگهداری و پرستاری برای مردم این مناطق بیش از سایر نقاط کشور در نظر گرفته شود؛ مناطق کمتر توسعه‌یافته و محروم کشور که این قشر آسیب‌پذیر در آن زندگی
می‌کنند.»
در مسیر بی‌سعادتی
به گفته وزیر بهداشت، «کشوری که بزرگان خود را مورد احترام قرار ندهد هیچ وقت روی سعادت را نخواهد دید.» با توجه به این گفته و نیز با توجه به نیازهای سالمندان که می‌توان همه روزه از زبان خود آن‌ها ریز و درشتش را شنید و کمبودهای هرازچندگاهی که از زبان خود مسئولان نقل می‌شود، به نظر می‌رسد خدشه‌دار شدن سعادت جامعه در معرض خطری جدی قرا
گرفته است.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه