روزنامه سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگــی
 -  - 
09 تیر 1395  |  اقتصاد  |  کد خبر: 13803
0
0
درصورت تصویب مجلس؛
مناطق آزاد کشور دو برابر می‌شود
همدلی - سعیده زمانی - تولد مناطق آزاد از زمستان سال گذشته به محلی برای مناقشه بین مخالفان و موافقان تبدیل شده است. مجلس گذشته با ایجاد مناطق جدید مخالف بود تا جایی که لایحه پیشنهادی دولت در این باره را دو بار رد کرد. اما این بار خبرهای رسیده حاکی از این موضوع است که دولت برای سومین بار لایحه افزایش مناطق ویژه و آزاد را تصویب و قرار است برای نهایی شدن با دو فوریت به مجلس ارسال کند. اما آیا این لایحه دو فوریتی و ضرب‌العجلی این بار مورد موافقت قرار می‌گیرد؟
مشاور دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد با بیان اینکه افزایش تعداد مناطق آزاد تجاری سال گذشته به تصویب شورای عالی مناطق آزاد رسیده بود و این موضوع دو بار در مجلس مطرح شد که رد شد گفت: روز 26 خرداد 95 موضوع افزایش مناطق آزاد تجاری و ویژه اقتصادی مجدداً‌ در هیات دولت مطرح و تصویب شد که با قید دو فوریت به زودی به مجلس برود.
جعفر آهنگران در گفت و گو با فارس گفت: قرار است 7 منطقه آزاد تجاری جدید و 12 منطقه ویژه اقتصادی به مجموعه مناطق آزاد و ویژه کشور اضافه شود.
طبق گفته وی در حال حاضر 7 منطقه آزاد تجاری ارس، ماکو، انزلی، قشم، کیش، چابهار و اروند فعال هستند و قرار است مناطق آزاد بوشهر، جاسک، اینچه‌برون، اردبیل، بانه و مریوان، مهران و زابل به تعداد مناطق آزاد کشور افزوده شوند.
دور شدن از اهداف اولیه
پیش از این مجلس نهم با افزایش مناطق آزاد مخالف بود. دلیل مخالفت مجلسی‌ها هم دور شدن مناطق آزاد از اهداف اولیه خود بود. در اصطلاح اقتصادی منطقه آزاد به منطقه ای گفته می‌شود که در آن محدودیت قوانین تجارت برای کمک به صادرات کالاهای تولید داخل برداشته می‌شود. اما به گفته مجلسی‌ها مناطق آزاد طی سال‌های گذشته از اهداف خود دور شدند و بنا به دلایلی تبدیل به دروازه‌ای برای واردات شدند تا صادرات. دلیل دیگر مجلسی‌ها نیز به موضوع سوءاستفاده‌ سال‌های اخیر و در نهایت گرانی زمین در این مناطق بر می‌گردد.
البته این موارد تنها دلایل مخالفت با ایجاد مناطق آزاد نبود. برخی از شرکت های مستقر در مناطق آزاد طی سال‌های گذشته با سوءاستفاده از قوانین تسهیلات تجارت و معافیت‌های مالیاتی صورت‌های مالی شرکت‌های خود را دستکاری و در نهایت موجب ایجاد بدبینی در وضعیت حاکم بر این مناطق شدند. پیش از این گزارشاتی منتشر شده بود مبنی بر اینکه برخی از شرکت‌ها با استفاده از معافیت 20 ساله مالیاتی درست زمانی که سررسید 20 ساله شان به پایان می‌رسید اعلام ورشکستگی کرده و فعالیت خود را دوباره به گونه‌ای دیگر آغاز می‌کردند.
فرصتی برای جهش سرمایه‌گذاری‌
اما دولت می‌گوید در صحنه جدید بازی اقتصاد ایران پس از تحریم، مناطق آزاد و ویژه اقتصادی باید رنگ و بویی دیگر به خود گیرند و برای جهش‌های بزرگ آماده شوند. آن‌گونه که برنامه‌های دولت برای ساماندهی مناطق آزاد فعلی و راه‌اندازی مناطق جدید طراحی شده، تعداد محدوده‌هایی که از آنها به مناطق آزاد اقتصادی یاد می‌شود، باید بیشتر شود، اما با کارکردهای خاص خود و عمدتاً با محوریت فناوری‌های جدید. این را اکبر ترکان، رئیس دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی می‌گوید.
اکبر ترکان از نمایندگان طرفدار دولت در خصوص طرح افزایش مناطق آزاد است. وی پیش از این گفته بود دولت با هدف توسعه تولید و صادراتی که افزایش ارزآوری را در پی داشته باشد، این لایحه را پیشنهاد داده است. او می‌گوید مدت‌هاست مناطق آزاد کشور، به ریل اصلی خود بازگشته‌اند و اهدافی را دنبال می‌کنند که دلواپسی منتقدان را برطرف می‌کند. می‌گوید: سیاست‌های اقتصاد مقاومتی، نقشه راه روشنی برای مناطق آزاد و ویژه اقتصادی تحت مدیریتش ترسیم کرده است و همین امر، جای نگرانی را برای ایجاد مناطق آزاد جدید، تا حدودی از میان برده است.
مناطق آزاد در خدمت واردات قرار گرفته‌اند
دفاع تمام قد اکبر ترکان در حالی است که طی سال‌های گذشته سنبه واردکنندگان در این مناطق پرزورتر بوده است تا جایی که این مناطق را تبدیل به دریچه‌هایی برای واردات کرده است.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه افزایش مناطق آزاد تجاری نه تنها به اقتصاد کشور کمکی نمی کند گفت: بودجه این مناطق، درصدی از واردات و فروش زمین است بنابراین هر قدر واردات بیشتر شود بودجه این مناطق بیشتر خواهد شد.
رحیم زارع در ارتباط تلفنی با بخش خبری 21 شبکه یک سیما با تاکید بر اینکه رویکرد مناطق آزاد واردات محور است، گفت : از این مناطق تقریبا 86 درصد واردات و فقط 14 درصد صادرات انجام می شود.
زارع با بیان اینکه محرومیت زدایی در مناطق آزاد فقط شعار است، افزود: افزایش مناطق آزاد ضد حمایت از تولید ملی است.
وی با اشاره به اینکه اختلاف طبقاتی در مناطق آزاد بسیار زیاد است، گفت: در مناطق آزاد از یک طرف کپرنشینان هستند و از طرف دیگر برج‌نشینان.
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه این مناطق محمل بورس بازی زمین، معافیت مالیاتی و حقوق ورودی شده است گفت: نرخ مالیات در مناطق آزاد تجاری و صنعتی با ضریب صفر محاسبه می شود.
سرپا بودن مناطق آزاد با قاچاق!
یکی از مهمترین دلیل مخالفت کارشناسان با ایجاد مناطق آزاد نبود زیر ساخت‌های مناسب برای راه‌اندازی این مناطق است. به گفته کارشناسان برای ایجاد یک منطقه آزاد باید شرط لازم برای راه‌اندازی آن از قبیل وجود فرودگاه‌ یا راه آهن برای نقل و انتقال آسان وجود داشته باشد. این در حالی است که بسیاری از مناطق آزاد در کشور ما اول تاسیس و بعد از آن راه‌اندازی تاسیسات برای آن تدبیر می‌شود.
مدیرعامل سابق منطقه آزاد اروند در این باره می‌گوید: باید پرسید چقدر زیرساخت ۷ منطقه آزاد قبلی فراهم است که قرار است ۷ منطقه دیگر اضافه شود. کار به جایی رسیده که برخی مناطق آزاد مانند قشم با قاچاق کالا سرپا هستند.
جواد معصومی گفت: یکی از مهمترین ایرادهای مناطق آزاد ما نبود زیرساخت‌های لازم برای یک منطقه آزاد است. به عنوان مثال باید پرسید زیرساخت بندری مناطق ما چقدر با مناطق همجوار از جمله جبل علی قابل رقابت است و چند پایانه صادراتی در مناطق آزاد ایجاد شده، چقدر راه‌آهن و چند فرودگاه و چقدر ظرفیت انبارش کالا داریم، تا انگیزه را برای ورود و خروج کالا فراهم کند.
مدیرعامل اسبق منطقه آزاد اروند با اشاره به اینکه معافیت‌های مالیاتی و ورودی کالا نه تنها مشکلی را برای افزایش جذابیت مناطق آزاد ما حل نمی‌کند، افزود: این کار تنها دولت را از منابع درآمدی برای 20 تا 30 سال محروم می‌کند و اگر قرار بود تاثیری در جذب سرمایه‌گذار خارجی داشته باشد، باید پرسید اکنون چقدر سرمایه‌گذاری در این مناطق طی سال‌های اخیر انجام شده است.
مدیرعامل اسبق منطقه آزاد اروند با تاکید بر اینکه قرار است با ایجاد مناطق آزاد برای کشور درآمد زایی شود، نه آنکه کار خیریه اتفاق بیفتد، تصریح کرد: باید پرسید چند منطقه آزاد محلی برای صادرات کالا شده‌اند و به جز منطقه آزاد اروند که تا سقف یک میلیارد دلار صادرات به عراق دارد و منطقه آزاد ماکو بقیه مناطق محلی برای قاچاق کالا شده‌اند.
دفاع از عملکرد
اما در حالی که برخی مناطق آزاد را دروازه‌ای برای ورود کالاهای قاچاق می دانند اما عضو هیات مدیره سازمان منطقه آزاد چابهار معتقد است که چسباندن وصله قاچاق به این مناطق بی‌انصافی است. محمدحسین ملک زادگان در این باره می‌گوید: در مورد قاچاق کالا در مناطق آزاد به نظر بنده بی‌انصافی شده است، منطقه آزاد دارای یک سیستم است که واردات کالای آن با نظارت گمرک انجام می گیرد. مسئولیت جلوگیری از قاچاق نیز به عهده منطقه آزاد نیست، ما سازمانی هستیم که بر اساس مقررات منطقه کالا وارد می‌کند و از آنجا نیز کالاهای تولید شده را صادر می‌کند. اگر کسی در این مناطق قاچاق انجام می‌دهد در این خصوص مرزبانی و مسئولان مبارزه با قاچاق باید پاسخگو باشند، کسانی که می‌خواهند توپ را از زمین خود به زمین دیگری پرتاب کرده و در خصوص قاچاق کالا از خود سلب مسئولیت کنند نام منطقه آزاد را مطرح می‌کنند. گلوگاه ورود کالا در اختیار گمرک است و منطقه آزاد در خصوص مقوله قاچاق عواملی را ندارد که بخواهد نسبت به آن پاسخگو باشد.
استفاده از مطالب سایت با ذکر منبع بلامانع میباشد. طراحی و اجرا توسط: هنر رسانه